Thành viên năng động gần đây

Yến Su
Hướng Dương
Nguyễn Thủy
Thùy Chi
Ảnh hồ sơ của Hải Yến
Yến Nhi

Những ảnh hưởng tâm lý của con trẻ khi phải sống xa cha mẹ

♥ Bạn có muốn tham gia chia sẻ, tâm sự trong Group Xóm Đàn Bà không? >> Tham gia ngay

Dẫu biết con cái là tài sản lớn nhất của cha mẹ, nhưng có những bậc cha mẹ, vì muốn cho con một cuộc sống no đủ phải bươn chải với cuộc sống mưu sinh xa nhà nên để lại con cho ông bà hoặc họ hàng chăm nom. Điều này có những kết quả tích cực nhưng bên cạnh đó cũng có nhiều mặt hạn chế. Với tuổi thơ vừa chớm, nhiều em nhỏ đã thiếu vắng tình thương yêu và sự chăm sóc của cha mẹ nên trong lòng thường luôn chất chứa những tâm tư, nỗi niềm riêng.

Nhiều nghiên cứu đã cho thấy việc sống xa cha mẹ khiến trẻ có cảm giác cô đơn và thiếu an toàn

Trước tiên, chúng ta cần nhìn nhận yếu tố tích cực việc cha mẹ đi làm ăn xa mang lại. Đó là lợi ích kinh tế cho các thành viên gia đình từ tiền gửi về. Việc di cư đi làm ăn tới các khu vực thành thị phát triển hơn cũng góp phần tạo nên những thay đổi về tầm nhìn, hiểu biết cho cha mẹ, qua đó tạo nên những thay đổi về chiến lược phát triển gia đình, kiến thức cuộc sống, cách thức đầu tư, dạy dỗ cho con cái. Qua các kênh liên lạc, trao đổi, trẻ em của những gia đình này cũng tiếp nhận được những nguồn thông tin và kiến thức mới mẻ, mở mang ý tưởng, lối sống cho con cái ở quê. Cha mẹ đi làm ăn xa cũng tạo ra những cơ hội giúp con tham gia vào những hoạt động cộng đồng và tạo sự tự lập cho con trẻ khi không có cha mẹ ở bên.

Song, thực tế trên cũng cho thấy chất lượng cuộc sống của những trẻ em thiếu vắng sự chăm lo, dạy dỗ của cha mẹ đã bị giảm sút ở nhiều khía cạnh. Chẳng hạn, sự chăm sóc, quan tâm hàng ngày về ăn uống, học hành, vui chơi sẽ không được như khi cha mẹ ở nhà.

Việc nhận được sự quan tâm, chăm sóc của cả cha và mẹ sẽ giúp trẻ phát triển tâm lý, nhân cách một cách toàn diện 

Mặt khác, việc tách trẻ ra khỏi bố mẹ quá sớm có thể khiến mối quan hệ giữa cha mẹ và con trở nên xa cách, lạnh nhạt, trẻ cảm thấy không được bố mẹ yêu thương, từ đó có thể ảnh hưởng đến tâm lý, sự phát triển nhân cách, nhận thức của trẻ.

Tuổi thơ là giai đoạn quan trọng để trẻ em nhận sự hỗ trợ về vật chất và tinh thần từ người chăm sóc để hình thành thế giới tâm lý và xã hội. Đối với những đứa trẻ sống tách cha mẹ, sống cùng người thân thường thiếu sự quan tâm, bảo vệ, và chăm sóc thường xuyên của cha mẹ, nên có thể có nhiều nguy cơ tổn thương tâm sinh lý. Tai nạn, lo lắng, mất kiểm soát, tự ti, căng thẳng, sợ hãi, cảm giác bị bỏ rơi, tức giận, có các hành vi bạo lực là một số nguy cơ mà đứa trẻ có thể phải gánh chịu. Sống xa cha mẹ cũng khiến con cái không có những cuộc trò chuyện tâm sự với cha mẹ, ít cảm nhận được tình yêu thương của cha mẹ. Việc cha mẹ vắng nhà lâu và thường xuyên khiến nhiều trẻ em có xu hướng thích ở một mình, khó hòa nhập xã hội. Các em có thể chậm lớn, khả năng nhận thức nghèo nàn, tinh thần hay rối loạn và có nhiều hành vi lệch chuẩn.

Chính cảm giác an toàn bao bọc từ cha mẹ là nền tảng để trẻ lớn lên

Theo một nghiên cứu năm 1946 của Spitz có mô tả về một dạng của rối loạn tâm thần ở trẻ nhỏ – rối loạn gắn bó, với tên gọi: trầm cảm vắng mẹ (anaclitic depression). Dạng rối loạn này xảy ra chủ yếu ở trẻ nhỏ khi vắng mẹ quá 3 tháng trong thời gian từ 6 đến 12 tháng tuổi. Sự vắng mẹ gây ra những triệu chứng rối loạn về cả thể chất và tâm lý cho trẻ như tự cô lập, tránh tiếp xúc xã hội, sụt cân, khó ngủ, từ chối ăn, chậm phát triển tâm vận động, dễ bị nhiễm khuẩn, tự kích thích bằng những hành vi rập khuôn và có ánh nhìn xa xăm..”

Trong một nghiên cứu về “Tác động của cha mẹ đi làm ăn xa đến “Trẻ em bị bỏ lại” ở Nông thôn Châu Á của tác giả Nguyễn Văn Lượt, Tiến sĩ, Giảng viên Khoa Tâm lý của Trường ĐH Khoa học Xã hội & Nhân văn – ĐHQG HN cho thấy, chưa có nghiên cứu nào chỉ ra tác động tích cực của tình trạng thiếu vắng cha mẹ do đi làm ăn xa đến tâm lý của trẻ. Nhưng lại có nhiều nghiên cứu chỉ ra những tác động tiêu cực đến đời sống tâm lý của trẻ về các mặt cảm xúc, đặc biệt là cảm giác cô đơn; điều này có thể là nguyên nhân khiến cho sức khỏe thể chất của trẻ ngày càng kém hơn so với những trẻ sống cùng cha mẹ. Những ảnh hưởng về cảm nhận hạnh phúc của trẻ cũng thấp hơn, tự đánh giá thấp hơn so với nhóm trẻ ở cùng cha mẹ về nhiều phương diện” hành vi, trí thông minh, cái tôi trường học, cái tôi thể chất, cảm nhận hạnh phúc và sự hài lòng. Các hành vi tiêu cực ở trẻ cũng nhiều hơn. Các nghiên cứu cũng cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của người mẹ đối với sự phát triển của trẻ.

Tình mẫu tử là một là thứ tình cảm thiêng liêng và mãnh liệt nhất không gì có thể thay thế được

Theo Thạc sĩ Bùi Thị Phượng, Giảng viên trường Cao đẳng Sư phạm Cộng đồng Bắc Kạn cho biết: Con cái không nên sống xa cha mẹ, nhất là với trẻ dưới 2 tuổi. Bởi nhu cầu an toàn của trẻ ở tuổi này rất cao, việc phải sống xa cha mẹ khiến đứa trẻ không những có tổn thương về mặt tinh thần mà cả về thể chất. Thực tế cho thấy, những đứa trẻ thiếu sự chăm sóc của cha mẹ kém hơn so với các bạn cùng độ tuổi được sống cùng cha mẹ. Điển hình như trường hợp các em bé tại Trung tâm Bảo trợ Xã hội, người có công và trẻ em thiệt thòi ở Bắc Kạn bị bỏ rơi, mặc dù các em được các mẹ ở Trung tâm chăm sóc tận tình, chu đáo. Thế nhưng, cân nặng và sức đề kháng kém, kỹ năng xã hội cũng kém hơn so với các bạn cùng trang lứa được bố mẹ chăm sóc”.

Xét ở quy luật tâm lý cũng như từ thực tế cho thấy, vai trò của cha mẹ trong việc chăm sóc, giáo dục con là điều vô cùng quan trọng. Tình mẫu tử là bản năng mãnh liệt của người mẹ với con và của con với mẹ, nên khi con ốm, con đau, có mẹ bên cạnh đã là một sự an tâm về tinh thần cho trẻ. Hơn nữa, xã hội ngày càng phát triển theo hướng hiện đại, khiến cho trẻ cũng “khôn” hơn so với tuổi. Nhiều vấn đề nảy sinh đòi hỏi phải có sự quan tâm cũng như phản ứng nhanh nhạy của cha mẹ. 

Việc nhận được sự quan tâm, chăm sóc của mẹ có tác dụng rất lớn đối với trẻ. (Trong ảnh là Chị Vũ Thanh Châu cùng con gái). Ảnh Phụ nữ 30 plus

Đồng quan điểm trên, chị Vũ Thanh Châu, Thạc sỹ tâm lý, Cố vấn chuyên môn Trung tâm Giáo dục Kỹ năng sống New life ở Lào Cai chia sẻ: Việc để trẻ sống xa cha mẹ hoặc gần nhưng không nhận được tình cảm sự quan tâm của cha mẹ khiến trẻ thường có tâm lý như: sống khép mình ít chia sẻ tâm sự, một số người sống bảo thủ và ích kỷ. Một số khác sẽ thiếu tự tin vào bản thân và luôn thấy bất an, Đặc biệt trẻ nhỏ có thể sẽ gặp rối nhiễu tâm lý, Tuy nhiên đa phần những trẻ này sẽ tự trang bị cho mình khả năng giao tiếp xã hội và hay che dấu nội tâm.

Nhiều nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng, trẻ em dưới 3 tuổi “cần” một thứ giúp chúng làm nên “cảm giác an toàn” từ bố mẹ. Và chỉ khi được gần bố mẹ thường xuyên, nhận được sự quan tâm chăm sóc của cha mẹ như bế ẵm khi trẻ khóc, hoặc ôm ấp vỗ về trẻ có tác dụng rất lớn đối với trẻ. Khi cha mẹ lắng nghe và trả lời những nhu cầu của trẻ, họ chính là suối nguồn êm ái và tin cậy để từ đó trẻ học được cách tự cân bằng cảm xúc, hành vi. Chính cảm giác an toàn bao bọc từ cha mẹ là nền tảng để trẻ lớn lên, tránh tình trạng rơi vào sự trầm cảm, tự kỷ do thiếu hụt tình thương.

Dẫu biết rằng ông bà là những người thương cháu hết mực, nhất là khi những đứa cháu của mình lại sớm phải sống xa cha mẹ, nhưng vai trò của cha mẹ là không thể thay thế. Ngoài tình mẫu tử, phụ tử là đặc biệt, là duy nhất, cha mẹ đóng vai trò nền tảng trong việc đem lại cảm giác an toàn cho con, giáo dục con. Vì vậy, các bậc làm cha, làm mẹ hãy cố gắng sắp xếp thời gian, công việc một cách hợp lý nhất để dành tối ưu thời gian cho con, cùng con đi những bước đầu tiên trong chặng đường phát triển của trẻ.

Các chị em phụ nữ nghĩ sao về vấn đề này? Chia sẻ ý kiến cùng Phụ nữ 30 plus nhé!

KC

 

Please Đăng nhập to comment
avatar
200
  Theo dõi phần thảo luận này  
Thông báo
 

Latest Activity

Chuyển đến thanh công cụ